Waar het misloopt
Een AI-model schrijft vlot en zelfzeker, ook als het iets niet weet. De fouten die het vaakst voorkomen:
- Een feit dat goed klinkt en niet klopt: een prijs, een termijn, een wetsartikel.
- Een belofte die jullie nooit doen, zoals "levering binnen 48 uur".
- Een naam of aanspreking die fout staat.
- Een toon die niet bij jullie past: te formeel, te enthousiast, of met woorden die niemand bij jullie gebruikt.
Vijf controles voor je verstuurt
- Feiten. Elk cijfer, elke datum en elke verwijzing naar een regel kijk je na in de bron. Vind je de bron niet, schrap dan de zin.
- Bedragen. Prijzen en totalen neem je over uit je offerte- of boekhoudpakket. Een berekening kijk je na in je eigen systeem.
- Namen. Naam, bedrijf en aanspreking van de ontvanger, en of het de juiste persoon is.
- Toon. Lees de tekst luidop. Zou je dit zo aan de telefoon zeggen?
- Beloftes. Staat er iets in dat jullie moeten waarmaken? Termijnen, garanties, gratis extra's.
Bouw het nakijken in
Nakijken hou je alleen vol als het vlot gaat. Vier manieren om het makkelijker te maken:
- Een vaste opdracht (prompt). Geef het model telkens dezelfde instructie mee: jullie toon, wat het niet mag beloven, en dat het een vraagteken zet waar het iets niet weet.
- Gegevens uit het systeem. Prijs, voorraad en leverdatum komen uit je pakket en het model schrijft de zinnen errond. Dat vraagt een koppeling met je pakket. Wie knipt en plakt in ChatGPT, typt die gegevens zelf in.
- Een woordenlijst. Een lijst van woorden en beloftes die niet in een tekst mogen staan. Een eenvoudig script of een zoekopdracht houdt die tegen.
- Een mens verstuurt. AI zet de tekst klaar als concept in de mailbox. Een medewerker leest na en verstuurt. Bij grote aantallen leest iemand een steekproef, bijvoorbeeld één op tien. Hoe groot die moet zijn, hangt af van wat een fout kost.
Zo is ook deze site gemaakt. Hoe dat ging, lees je onder de motorkap.
Moet je melden dat een tekst met AI gemaakt is?
De Europese AI-verordening heeft daar sinds 2 augustus 2026 regels voor, in artikel 50.
- Een chatbot. Wie met een AI-systeem praat, moet dat weten. Zet je een AI-chatbot op je site, zorg dan dat de bezoeker bij het eerste bericht ziet dat hij met AI praat.
- Tekst die het publiek informeert over zaken van algemeen belang. Wie zo'n tekst publiceert, vermeldt dat hij met AI gemaakt of bewerkt is. Die plicht vervalt als een mens de inhoud heeft nagekeken en iemand de redactionele verantwoordelijkheid draagt. Alleen de spelling nalezen telt daarbij niet als nakijken.
- Een offerte of een antwoord aan een klant. Dat is in de regel geen tekst van algemeen belang. Jullie blijven wel verantwoordelijk voor wat erin staat.
Los van de wet vind ik het netjes om het te zeggen als AI een groot deel van het schrijfwerk deed. Onder deze gids staat het ook. Dit is geen juridisch advies.
Vragen die ik vaak hoor
Ziet een klant dat een tekst door AI geschreven is?
Vaak wel. Lange zinnen vol algemene woorden, rijtjes van drie en overdreven beleefdheid vallen op, net als "aarzel niet om", "naadloos" en "ik hoop dat deze mail u goed bereikt". Een vaste opdracht met jullie eigen voorbeeldmails helpt, en luidop lezen ook.
Mag AI zelf mails versturen zonder dat iemand ze leest?
Voor een ontvangstbevestiging of een herinnering met vaste tekst kan dat. Voor alles waar een prijs, een belofte of een oordeel in staat, laat ik eerst iemand lezen.
Wie is verantwoordelijk als er een fout in staat?
Het bedrijf dat de tekst verstuurt, ook als een AI-model de zin schreef.
Hoeveel tijd kost het nakijken?
Minder dan zelf schrijven, als de vijf controles vast zijn en de gegevens uit het systeem komen. Meet het een week lang, dan weet je of het iets oplevert.
Bronnen
- Verordening (EU) 2024/1689, de AI-verordening, artikel 50 (transparantie)
- Europese Commissie: vragen en antwoorden over AI-geletterdheid